HRD คืออะไร? ต่างจาก HRM อย่างไร ทำไมถึงสำคัญกับองค์กร

รู้จักกับ HRD คืออะไร ทำหน้าที่อะไร ต่างจาก HRM อย่างไร ช่วยเพิ่มศักยภาพพนักงาน และสร้างวัฒนธรรมองค์กรได้อย่างไร

Table of Contents

• HRD คืออะไร?

• HRD มีหน้าที่อะไรบ้าง?

• HRM vs HRD ต่างกันอย่างไร?

• ทำไมต้องมี HRD ในองค์กร?

• ตัวอย่างกิจกรรม HRD ที่ใช้สนับสนุนพนักงาน

• คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ HRD (Human Resource Development)

Key Takeaways

• HRD คือกระบวนการและบทบาทด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ เน้นการยกระดับความรู้ ทักษะ และศักยภาพของคนทำงาน ให้พร้อมรับความท้าทายในอนาคต โดยหน้าที่ของ HRD ครอบคลุมตั้งแต่การวางแผนพัฒนาบุคลากร ส่งเสริมวัฒนธรรมการเรียนรู้ รวมถึงนำผลการประเมินของพนักงานมาปรับปรุงการฝึกอบรมต่อไป

• HRM และ HRD ต่างกันที่แนวคิดและจุดโฟกัสในการบริหารคน โดย HRM เน้นการจัดการงานบุคคลให้เป็นระบบ เพื่อให้การทำงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ขณะที่ HRD เน้นการพัฒนาศักยภาพของพนักงานในระยะยาว เพื่อเตรียมความพร้อมให้บุคลากรเติบโตไปพร้อมกับองค์กร

การพัฒนาคนทำงานเป็นหนึ่งในปัจจัยหลักของการเติบโตทางธุรกิจในระยะยาว เพราะหากบุคลากรขาดทักษะที่จำเป็น งานก็ไม่สามารถขับเคลื่อนไปข้างหน้าได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ งานด้าน HRD (Human Resource Development) จึงมีบทบาทสำคัญในองค์กรยุคใหม่ แล้วงานด้านนี้จะสำคัญอย่างไรบ้าง ต่างจากงานด้าน HRM อย่างไร Backyard ได้รวบรวมความรู้ดี ๆ มาฝากกัน

HRD คืออะไร?

HRD เป็นการสร้างศักยภาพให้คนเก่งขึ้น ไม่ใช่แค่การจัดอบรมเป็นครั้งคราว แต่เป็นการลงทุนเพื่อสร้างศักยภาพของคนในองค์กร ให้เป็นสินทรัพย์ที่มีค่าที่สุด

HRD ย่อมาจาก Human Resource Development คือ การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ เป็นกระบวนการเชิงกลยุทธ์ที่มุ่งเน้นการพัฒนาทักษะ ความรู้ ความสามารถ และทัศนคติของพนักงาน เพื่อให้พนักงานทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด และเตรียมพร้อมสำหรับความท้าทายในอนาคต

HRD มีหน้าที่อะไรบ้าง?

1. วางแผนพัฒนาบุคลากร

หน้าที่หลักของ HRD คือการวางแผนพัฒนาบุคลากรในระยะยาว ทั้งการพัฒนาทักษะและความรู้ใหม่ ๆ โดยเชื่อมโยงเป้าหมายทางธุรกิจ เพื่อให้มั่นใจว่าการพัฒนาพนักงานสอดคล้องกับทิศทางที่องค์กรกำลังจะไป

2. ส่งเสริมวัฒนธรรมการเรียนรู้ในองค์กร

HRD จะเป็นผู้ออกแบบและบริหารจัดการระบบการเรียนรู้ต่าง ๆ เพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมการเรียนรู้ในองค์กร ทำให้พนักงานพัฒนาทักษะได้อย่างต่อเนื่อง เช่น 

• Individual Development Plan (IDP) แผนพัฒนารายบุคคล เป็นแนวทางการแผนปฏิบัติการ (Action Plan) ในการพัฒนาทักษะ ความรู้ความสามารถ ตามเป้าหมายงานและเส้นทางอาชีพ ที่ตรงกับเป้าหมายขององค์กร

• การวางแผนเส้นทางอาชีพ (Career Path) การออกแบบลำดับขั้นความก้าวหน้าในแต่ละสายงาน ให้พนักงานมีเป้าหมาย เห็นภาพโอกาสในการเลื่อนตำแหน่ง เพิ่มแรงจูงใจในการปรับปรุงตนเองให้เหมาะกับตำแหน่ง และลดอัตราการลาออก

• การจัดการองค์ความรู้ (Knowledge Management: KM) การรวบรวม ถ่ายทอด และจัดเก็บความรู้จากบุคลากร ให้อยู่ในรูปแบบที่เข้าถึงง่าย เช่น ฐานความรู้ คู่มือ หรือแพลตฟอร์มออนไลน์ เพื่อให้พนักงานทุกแผนกนำความรู้ไปใช้ได้จริง และยังป้องกันความรู้สูญหาย

3. ฝึกอบรมและพัฒนา

การออกแบบและวางแผนการฝึกอบรมภายในองค์กร พร้อมบริหารจัดการงบประมาณการฝึกอบรมอย่างเหมาะสม เพื่อให้การพัฒนาบุคลากรมีประสิทธิภาพ คุ้มค่า และสอดคล้องกับเป้าหมายขององค์กร โดยเน้นการพัฒนาทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ครอบคลุมรูปแบบการเรียนรู้ที่หลากหลาย เช่น

• On-the-Job Training (OJT) การเรียนระหว่างการทำงานจริง โดยให้พนักงานได้เรียนรู้จากสถานการณ์จริงในแต่ละวัน โดยมีหัวหน้าหรือพี่เลี้ยงคอยให้คำแนะนำ ช่วยให้พนักงานเข้าใจงานได้เร็วขึ้น ปรับตัวกับงานได้ไว และลดเวลาเรียนรู้งานใหม่

• E-Learning การเรียนรู้ผ่านระบบออนไลน์ ที่พนักงานเรียนได้ตามเวลาที่สะดวก ทุกสถานที่ ผ่านคอมพิวเตอร์หรือสมาร์ตโฟน เพื่อให้พนักงานเรียนรู้ได้อย่างต่อเนื่อง ทบทวนเนื้อหาได้หลายครั้ง และช่วยลดต้นทุนในการจัดอบรมแบบออฟไลน์

• In-House Training การจัดอบรมภายในองค์กร โดยออกแบบเนื้อหาให้ตรงกับบริบท ลักษณะงาน และเป้าหมายขององค์กร อาจเป็นได้ทั้งการเชิญวิทยากรภายนอกมาให้ความรู้ หรือให้ผู้เชี่ยวชาญภายในมาถ่ายทอดความรู้ก็ได้เช่นกัน

• โปรแกรมพัฒนาทักษะผู้นำ (Leadership Development Program) โปรแกรมที่ช่วยพัฒนาทักษะการเป็นผู้นำ เน้นทั้งด้านความคิด ทัศนคติ และทักษะที่จำเป็นในการบริหารทีม เช่น การสื่อสาร การบริหารทีม และการตัดสินใจ เพื่อเตรียมคนทำงานให้พร้อมสำหรับการเป็นผู้นำในอนาคต

4. สนับสนุนการเปลี่ยนแปลง

HRD มีบทบาทสำคัญในการช่วยให้องค์กรปรับตัวเข้ากับการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นกลยุทธ์ทางธุรกิจ โครงสร้างองค์กร รวมถึงสภาพแวดล้อมและรูปแบบการทำงาน โดยเน้นการเตรียมความพร้อมให้พนักงานผ่านการสื่อสาร การฝึกอบรม และการพัฒนาทักษะใหม่ ๆ เพื่อให้ทุกคนเข้าใจและมุ่งหน้าไปในทิศทางเดียวกัน

5. บริหารผลการปฏิบัติงาน

นอกจากแนวทางการปฏิบัติงานแล้ว HRD ยังเป็นผู้บริหารผลการปฏิบัติงานของพนักงานแต่ละคน เพื่อนำไปใช้วางแผนฝึกอบรมและพัฒนาศักยภาพในอนาคต โดยผลการประเมินจะช่วยให้ HRD มองเห็นว่าพนักงานแต่ละคนควรพัฒนาทักษะด้านใดเพิ่มเติม ทั้งในด้านทักษะวิชาชีพ ทักษะการทำงานร่วมกับผู้อื่น หรือทักษะผู้นำ แล้วนำมาต่อยอดเป็นแนวทางที่เหมาะสมต่อไป

HRM vs HRD ต่างกันอย่างไร?

หัวข้อเปรียบเทียบ	HRM (Human Resource Management)	HRD (Human Resource Development)
คำนิยาม	การบริหารจัดการทรัพยากรบุคคลให้เป็นระบบตามนโยบายและกฎระเบียบขององค์กร	การพัฒนาองค์ความรู้ ทักษะ และศักยภาพของบุคลากรให้พร้อมกับการเติบโตขององค์กร
วัตถุประสงค์	เพื่อให้การบริหารจัดการบุคลากรภายในองค์กร เป็นระบบและมีประสิทธิภาพ	เพื่อยกระดับศักยภาพบุคลากรและสร้างความพร้อมให้กับการเติบโต และการเปลี่ยนแปลงขององค์กร
หน้าที่	ครอบคลุมการบริหารงานบุคคล ตั้งแต่รับเข้าจนถึงออกจากงาน เช่น การสรรหา เงินเดือน สวัสดิการ กฎหมายแรงงาน และระบบข้อมูลงานบุคคลทั้งหมด	ครอบคลุมการพัฒนาบุคลากรในด้านทักษะ ความสามารถ และศักยภาพ เช่น การฝึกอบรม การพัฒนาทักษะผู้นำ การวางแผนอาชีพ และการสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ในองค์กร
ลักษณะการทำงาน	ทำงานเชิงรับ เน้นความถูกต้อง เรียบร้อยตามกฎหมายและกฎระเบียบต่าง ๆ	ทำงานเชิงรุก เน้นการวางแผนและเตรียมความพร้อมให้กับคนทำงานล่วงหน้า
ตัวอย่างกิจกรรม	การสรรหาพนักงานใหม่ การจัดทำเงินเดือนและสวัสดิการ การดูแลเรื่องกฎหมายแรงงาน การจัดการระบบประเมินผลงาน	การจัดอบรมและพัฒนาศักยภาพ การอบรม In-House Training การจัดทำ Individual Development Plan (IDP) โปรแกรมพัฒนาผู้นำ

1. จัดการ VS พัฒนา

HRM มีบทบาทหลักในการจัดการทรัพยากรบุคคลให้เป็นระบบ เช่น การสรรหา ค่าตอบแทน สวัสดิการ และการดูแลให้พนักงานทำงานได้ตามนโยบายและกฎระเบียบขององค์กร เน้นให้ระบบงานบุคคลดำเนินไปอย่างราบรื่นและมีประสิทธิภาพ 

ส่วน HRD มุ่งเน้นพัฒนาคนทำงานในองค์กร โดยให้ความสำคัญกับการยกระดับทักษะ ความรู้ และศักยภาพของพนักงานในระยะยาว เพื่อให้พนักงานเติบโตไปพร้อมกับองค์กรและรองรับความเปลี่ยนแปลงในอนาคตได้

2. ปรับปรุงประสิทธิภาพ VS พัฒนาความสามารถ

HRM ให้ความสำคัญกับการทำให้พนักงานทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพตามมาตรฐานที่องค์กรกำหนด เช่น การตั้ง KPI การประเมินผลงาน และการบริหารโครงสร้างค่าตอบแทน เพื่อให้ผลการทำงานในปัจจุบันเป็นไปตามเป้าหมายที่วางไว้ 

ส่วน HRD จะมองลึกไปถึงศักยภาพของพนักงานในระยะยาว โดยเน้นการพัฒนาความสามารถใหม่ ๆ การ Reskill และ Upskill รวมถึงการวางแผนเส้นทางความก้าวหน้าในอาชีพ เพื่อเตรียมความพร้อมให้บุคลากรสำหรับบทบาทและความท้าทายในอนาคต

3. ทำงานเชิงรับ VS ทำงานเชิงรุก 

โดยทั่วไป HRM มักทำงานในลักษณะเชิงรับ คือจัดการกับสถานการณ์หรือปัญหาที่เกิดขึ้น เช่น การลาออก การปรับโครงสร้าง การเปลี่ยนกฎระเบียบ หรือการร้องเรียนของพนักงาน เพื่อให้การทำงานในระบบเป็นไปอย่างราบรื่น

ในขณะที่ HRD จะเน้นการทำงานเชิงรุกมากกว่า โดยวางแผนล่วงหน้าเพื่อเตรียมคนให้พร้อมต่อการเปลี่ยนแปลง เช่น การพัฒนาทักษะใหม่ก่อนที่องค์กรจะขยายธุรกิจ การเตรียมผู้นำรุ่นใหม่ หรือการสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต

ทำไมต้องมี HRD ในองค์กร?

1. เพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน

ปัญหาที่พบบ่อย: ประสิทธิภาพลดลง เพราะเมื่อเทคโนโลยีหรือกระบวนการทำงานเปลี่ยนไป แต่พนักงานไม่มีทักษะที่จำเป็นใหม่ ๆ ก็จะทำให้การทำงานไม่มีประสิทธิภาพ

HRD มีจึงบทบาทสำคัญในการพัฒนาทักษะและความรู้ที่จำเป็นต่อการทำงานของพนักงาน ไม่ว่าจะเป็นทักษะเฉพาะทางหรือทักษะการทำงานร่วมกัน เมื่อพนักงานเข้าใจในงานมากขึ้น มีเครื่องมือและทักษะที่เหมาะสม ก็จะทำงานได้รวดเร็วขึ้น ผิดพลาดน้อยลง และเพิ่มคุณภาพของผลงานโดยรวมให้ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง

2. ลดอัตราการลาออก

ปัญหาที่พบบ่อย: คนเก่งลาออก พนักงานที่มีศักยภาพสูงมักมองหาโอกาสเติบโตในสายอาชีพ หากองค์กรไม่มีแผนพัฒนาที่ชัดเจน พนักงานอาจรู้สึกว่าไม่มีอนาคตและตัดสินใจลาออก

เมื่อพนักงานโดยเฉพาะพนักงานที่มีศักยภาพสูง เห็นว่าองค์กรให้ความสำคัญกับการพัฒนาศักยภาพของตนเอง มีโอกาสเรียนรู้ และมีเส้นทางความก้าวหน้าในอาชีพที่ชัดเจน ก็จะช่วยเพิ่มความมั่นใจและแรงจูงใจในการทำงาน ส่งผลให้พนักงานรู้สึกอยากอยู่กับองค์กรในระยะยาว และช่วยลดอัตราการลาออกได้อย่างมีนัยสำคัญ

3. เตรียมพนักงานให้พร้อมกับการเป็นผู้นำ

ปัญหาที่พบบ่อย: ขาดความเป็นผู้นำ หากองค์กรไม่ได้เตรียมความพร้อมด้านทักษะผู้นำ เช่น ไม่มีการวางแผน Succession Planning หรือโปรแกรมพัฒนาผู้นำ จะทำให้ขาดตำแหน่งสำคัญเมื่อถึงเวลาจำเป็น

HRD จึงมีบทบาทเป็นผู้ค้นหาและพัฒนาบุคลากรที่มีศักยภาพให้เติบโตเป็นผู้นำในอนาคต ผ่านโปรแกรมพัฒนาผู้นำ การ Coaching และการมอบหมายงานที่ท้าทาย ช่วยให้พนักงานเรียนรู้ทักษะการบริหาร การตัดสินใจ และการสื่อสาร ที่จำเป็นต่อบทบาทหัวหน้างานหรือผู้บริหาร

4. ป้องกันปัญหาองค์ความรู้สูญหาย

ปัญหาที่พบบ่อย: องค์ความรู้อาจสูญหาย หากความรู้องค์กรอยู่ที่พนักงานเป็นหลัก ไม่มีระบบจัดเก็บภายในองค์กร เช่น Knowledge Management (KM) เมื่อพนักงานลาออก ความรู้ต่าง ๆ ก็จะสูญหายไปด้วย

HRD ช่วยสร้างระบบการจัดการองค์ความรู้ในองค์กร เช่น การจัดทำคู่มือ การบันทึกความรู้จากผู้เชี่ยวชาญ และการถ่ายทอดประสบการณ์ให้กับพนักงานรุ่นใหม่ เพื่อป้องกันไม่ให้ความรู้สำคัญสูญหายไปเมื่อพนักงานย้ายงานหรือเกษียณ

ตัวอย่างกิจกรรม HRD ที่ใช้สนับสนุนพนักงาน

หน้าที่ของ HRD	ตัวอย่างกิจกรรม
วางแผนพัฒนาบุคลากร	ระบบ Onboarding ที่เพิ่มประสิทธิภาพการเริ่มงาน จัดทำ Individual Development Plan (IDP) รายบุคคล วางแผนพัฒนาศักยภาพตามสายอาชีพ (Career Development Plan)
ส่งเสริมวัฒนธรรมการเรียนรู้ในองค์กร	จัดกิจกรรม Knowledge Sharing สร้างแคมเปญส่งเสริมการเรียนรู้ เช่น Learning Month จัดเวทีแชร์ประสบการณ์จากพนักงานรุ่นพี่ กิจกรรม Project-Based Learning การมอบหมายงานหรือโครงการพิเศษที่ท้าทาย
การบริหารจัดการการเรียนรู้ในองค์กร	จัดทำและดูแลระบบ Learning Management System (LMS) ทำ E-learning ให้เข้าถึงง่าย วางแผนหลักสูตรอบรมประจำปี
พัฒนาการเรียนรู้ในงาน	จัดโปรแกรม On-the-Job Training (OJT) จัดระบบพี่เลี้ยง (Mentor/Buddy System) กิจกรรม Job Rotation หรือ Cross-Functional Training
ออกแบบโปรแกรมพัฒนาความเป็นผู้นำ	จัด Leadership Development Program โปรแกรมเตรียมความพร้อมผู้สืบทอดตำแหน่ง (Succession Program) การโค้ชและให้คำปรึกษาสำหรับหัวหน้างาน
การสร้าง Learning Academy	พัฒนาแพลตฟอร์มองค์กร เช่น Company Learning Academy ออกแบบหลักสูตรตามระดับตำแหน่ง สร้างหลักสูตรออนไลน์เฉพาะขององค์กร
การบริหารผลการปฏิบัติงาน	จัดระบบ Performance Feedback และ Coaching Session นำผลการประเมินผลงานมาใช้ทำแผนพัฒนารายบุคคล เชื่อม KPI กับแผนฝึกอบรมและพัฒนา

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ HRD (Human Resource Development)

1. HRD คืออะไร?

HRD (Human Resource Development) คือ กระบวนการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในองค์กร โดยมุ่งเน้นการยกระดับความรู้ ทักษะ และศักยภาพของพนักงาน เพื่อให้พนักงานทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ และพร้อมเติบโตไปกับองค์กรในระยะยาว

2. HRD แตกต่างจาก HRM อย่างไร?

HRD แตกต่างจาก HRM ตรงที่ HRM เน้นการจัดการเรื่องงานบุคคล เช่น สรรหา ค่าตอบแทน สวัสดิการ และระเบียบต่าง ๆ เพื่อให้ระบบงานบุคคลเป็นระเบียบเรียบร้อย ส่วน HRD เน้นการ พัฒนาบุคลากร เช่น การฝึกอบรม การพัฒนาทักษะ การสร้างผู้นำ และการวางแผนความก้าวหน้าในสายอาชีพ

3. HRD มีหน้าที่อะไรบ้าง?

HRD มีหน้าที่วางแผนการพัฒนาบุคลากร วิเคราะห์ว่าทักษะด้านใดที่ต้องนำมาพัฒนาคนทำงาน การออกแบบและจัดแผนฝึกอบรม การพัฒนาผู้นำ การวางแผนเส้นทางอาชีพ และการวางแผนผู้สืบทอดตำแหน่ง รวมถึงการจัดการองค์ความรู้ในองค์กร

4. องค์กรขนาดเล็กจำเป็นต้องมี HRD หรือไม่?

แม้เป็นองค์กรขนาดเล็กก็ควรมีกิจกรรม HRD เพื่อพัฒนาบุคลากร โดยอาจเริ่มจากกิจกรรมทั่วไป เช่น จัดอบรมภายใน In-House Training การ Coaching จากหัวหน้างาน หรือการสร้างแผนพัฒนารายบุคคล เพื่อวางรากฐานให้พนักงานเติบโตไปพร้อมกับองค์กรในระยะยาว

5. HRD ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพองค์กรได้อย่างไร?

HRD ช่วยให้พนักงานมีทักษะตรงกับงานมากขึ้น เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน รวมถึงสร้างแรงจูงใจและความผูกพันกับองค์กร นอกจากนี้ยังช่วยเตรียมความพร้อมรับการเปลี่ยนแปลง สร้างผู้นำรุ่นใหม่ และทำให้องค์กรเติบโตได้อย่างยั่งยืนในระยะยาว

Backyard HR Solutions โซลูชันด้านบุคลากรสำหรับทุกองค์กร

HRD คือการลงทุนกับคนทำงานที่ให้ผลตอบแทนในระยะยาว เพราะช่วยให้องค์กรมีทีมงานที่แข็งแกร่ง และพร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงในทุกสถานการณ์ นอกจากนี้ยังช่วยสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ภายในองค์กร ทำให้พนักงานรู้สึกมีคุณค่าและผูกพันกับองค์กรมากขึ้น ซึ่งจะนำไปสู่ความสำเร็จและการเติบโตที่ยั่งยืนในอนาคต

สำหรับองค์กรที่สนใจวางรากฐานด้านบุคลากรให้เป็นระบบ หรืออบรมพัฒนาทักษะให้กับพนักงานทุกระดับ ตั้งแต่ระดับผู้บริหารไปจนถึงระดับปฏิบัติการ Backyard พร้อมให้บริการ HR Solutions ครบวงจรพร้อมคอร์สอบรม In-House Training โดยผู้นำตัวจริงที่มีประสบการณ์ เพื่อให้องค์กรเดินหน้าได้อย่างมั่นคง พร้อมรับมือทุกการเปลี่ยนแปลง

Backyard HR Solutions

ติดต่อเรา

ติดตามข่าวสาร Backyard ได้ที่…

📍โทร. 02-853-9131 (ในเวลาทำการ 10.00-18.00 น. วันจันทร์-วันศุกร์)

📍https://linktr.ee/backyard.group  

📍Linkedin: www.linkedin.com/company/backyardth   

📍Facebook: www.facebook.com/backyardTH

📍Youtube: www.youtube.com/@BackyardGroup